W ostatnich latach kolej zyskała realne znaczenie w codziennych podróżach mieszkańców Metropolii Krakowskiej. W 2025 roku liczba pasażerów sięgnęła blisko 29 mln, co oznacza wzrost o 150 proc. w porównaniu z 2018 rokiem, a praca eksploatacyjna kolei zwiększyła się w tym czasie o niemal 60 proc. Dynamiczny wzrost liczby pasażerów oraz rozwój połączeń aglomeracyjnych pokazują, że jest to środek transportu, który odpowiada na potrzeby zarówno dojazdów do Krakowa, jak i przemieszczania się pomiędzy gminami. Teraz samorządy chcą pójść o krok dalej – zwiększyć liczbę połączeń i skrócić czas podróży na kluczowych trasach w całym obszarze metropolitalnym. 

Ten etap rozwoju wymaga ścisłej współpracy Województwa Małopolskiego z innymi organizatorami transportu, w tym z Miastem Kraków oraz gminami zrzeszonymi w Stowarzyszeniu Metropolia Krakowska. Wspólne działania pozwolą na dalszą integrację kolei z transportem miejskim i lokalnym oraz jeszcze lepsze dostosowanie siatki połączeń do potrzeb mieszkańców całego obszaru metropolitalnego

– mówi Łukasz Smółka, Marszałek Województwa Małopolskiego.

Wspólne działania 

Do porozumienia pomiędzy Województwem Małopolskim oraz Miastem Kraków przystąpiły gminy z dostępem do kolei, zrzeszone w Stowarzyszeniu Metropolia Krakowska, tj. Kocmyrzów-Luborzyca, Michałowice, Niepołomice, Skawina, Wieliczka, Zabierzów i Zielonki. Ich zaangażowanie podkreśla, że rozwój kolei to przede wszystkim wspólne zadanie Województwa Małopolskiego i samorządów lokalnych, które na co dzień odpowiadają za jakość życia mieszkańców. Dla gmin Metropolii Krakowskiej oznacza to lepszy dostęp mieszkańców do kolei, większą dostępność przystanków oraz realną alternatywę dla codziennych dojazdów samochodem. 

Kluczowym elementem porozumienia jest prowadzenie zintegrowanych analiz i uzgodnień, które pozwolą: 

• zwiększyć dostępność kolei w gminach,  

• lepiej skomunikować transport kolejowy z lokalnym i miejskim,  

• poprawić częstotliwość i siatkę połączeń,  

• rozwijać rozwiązania ułatwiające codzienne podróżowanie.  

Wzrost popularności przewozów kolejowych w ostatnich latach determinuje konieczność podjęcia przez samorządy działań w celu zaspokojenia istniejących potrzeb przewozowych. Dotychczasowa dobra współpraca w obszarze transportu Województwa Małopolskiego, Miasta Krakowa oraz gmin zrzeszonych w Stowarzyszeniu Metropolia Krakowska pozwalają z optymizmem patrzeć na możliwości jej kontynuacji w ramach rozwoju kolei

–  wskazuje Marek Jamborski, Wiceprezes Stowarzyszenia Metropolia Krakowska.  

Sygnatariusze listu zobowiązali się do wypracowania i wdrożenia rozwiązań poprawiających ofertę przewozów kolejowych. Oznacza to koncentrację na działaniach, które finalnie przyniosą odczuwalne efekty dla mieszkańców. 

Samorządowcy podkreślają, że kolej ma pełnić rolę kręgosłupa systemu transportowego, zintegrowanego z komunikacją miejską i dodatkowo wspieranego przez parkingi „Parkuj  i Jedź” w gminach ościennych. List intencyjny zakłada dalsze zwiększanie liczby miejsc i częstotliwości połączeń, a także wspólne prace nad przepustowością, siatką połączeń i finansowaniem. Efektem ma być kompleksowy plan rozwoju kolei w Metropolii Krakowskiej na najbliższe lata. 

Priorytetowe kierunki inwestycji 

Samorządy wskazują również na potrzebę stabilnych źródeł finansowania, w tym wsparcia na poziomie krajowym. Stąd pomysł na wypracowanie długofalowych zasad współpracy – tzw. „paktu kolejowego”, który pozwoliłby stabilnie finansować rozwój infrastruktury i oferty przewozowej. Jednocześnie podkreślają, że dalszy rozwój kolei w Metropolii Krakowskiej wymaga szerokiego pakietu inwestycji infrastrukturalnych, które zwiększą przepustowość sieci, poprawią bezpieczeństwo oraz umożliwią uruchomienie większej liczby połączeń pasażerskich.  

Wśród najważniejszych postulowanych przedsięwzięć znajduje się budowa dodatkowej pary torów na linii kolejowej nr 8 na odcinku Kraków Główny – Kraków Batowice – Miechów, rozbudowa i modernizacja Krakowskiego Węzła Kolejowego oraz zwiększenie przepustowości linii w kierunku Wieliczki poprzez budowę mijanek i usprawnienie włączenia do linii nr 91. Plany obejmują także rozbudowę odcinka Kraków Płaszów – Podłęże, który ma kluczowe znaczenie dla ruchu w kierunku Tarnowa i Rzeszowa, a także budowę nowych łącznic, m.in. w rejonie Żabińca, które pozwolą lepiej zarządzać ruchem w północnej części Krakowa. 

Istotnym elementem są również inwestycje strategiczne, takie jak kontynuacja projektu Podłęże – Piekiełko, budowa połączeń kolejowych do Niepołomic i Myślenic, które mają szanse powtórzyć sukces Wieliczki oraz zachodniej obwodnicy kolejowej Krakowa, która w przyszłości mogłaby przejąć część ruchu omijającego centrum miasta.  

Kontynuacja współpracy metropolitalnej 

Porozumienie rozwija dotychczasową współpracę w Metropolii Krakowskiej, w tym integrację taryfową, wzmacniając rolę kolei jako podstawy sprawnego systemu transportowego. Działania te mają bezpośrednio przełożyć się na codzienne życie mieszkańców – krótsze dojazdy i lepszą dostępność usług. 

To kolejny przykład, że skoordynowana współpraca Województwa Małopolskiego, Miasta Krakowa i gmin pozwala skutecznie odpowiadać na potrzeby transportowe całej Metropolii.