Metropolia Krakowska

Strategia ZIT Metropolii Krakowskiej w praktyce

  • 26.01.2026 13:04
  • Aktualizacja: 14:11 26.01.2026

Ponad 1,13 mld zł dofinansowania, setki projektów i konkretne zmiany widoczne w przestrzeni metropolii realizacja Strategii Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych Metropolii Krakowskiej na lata 2021–2027 wyraźnie przyspiesza. Środki unijne trafiają m.in. na rozwój transportu publicznego i kolejowego, budowę parkingów Park & Ride, infrastruktury pieszo-rowerowej, nowoczesne kształcenie ogólne i zawodowe oraz projekty z zakresu ochrony środowiska i gospodarki odpadami.
Dla mieszkańców oznacza to krótsze i bezpieczniejsze codzienne podróże, lepszy dostęp do edukacji, nowoczesną infrastrukturę w miejscu zamieszkania oraz wyższą jakość życia w całej metropolii – niezależnie od tego, w której gminie mieszkają.

Wizualizacja nowoczesnego przystanku Niepołomice Rynek. Źrodło: UMiG w Niepołomicach

Realizacja strategii nabiera tempa

Analiza stanu realizacji Strategii ZIT Metropolii Krakowskiej pokazuje, że większość środków została już uruchomiona. Blisko 60% całej alokacji Strategii ZIT Metropolii Krakowskiej stanowią projekty zakontraktowane, czyli takie, w których rozpoczęła się już realizacja zadań. To wyraźny sygnał, że strategia nie pozostaje na poziomie dokumentu, lecz działa w praktyce.

Około 26% alokacji obejmuje projekty złożone, będące w ocenie lub już wybrane do dofinansowania. Oznacza to solidny „zapas” przedsięwzięć, które z dużym prawdopodobieństwem w najbliższym czasie przejdą do etapu podpisywania umów i realizacji.

Najmniejszą część alokacji – niespełna 14% – stanowią projekty planowane do złożenia. W tym obszarze kluczowe będzie sprawne domknięcie procesu aplikowania i jak najszybsze rozpoczęcie realizacji inwestycji, tak aby maksymalnie wykorzystać dostępne fundusze.

Edukacja: pełne wykorzystanie środków na rozwój kompetencji

W obszarze edukacji Strategia ZIT osiągnęła 100% kontraktacji środków. W ramach Działania 6.30 – Wsparcie kształcenia ogólnego (ZIT) zakontraktowano projekty o łącznej wartości 4 156 044 euro. Ich celem jest wspieranie równego dostępu do dobrej jakości, włączającego kształcenia – szczególnie dla uczniów znajdujących się w niekorzystnej sytuacji.

Wśród realizowanych projektów znajdują się m.in.:

  • Asystent Ucznia ze Specjalnymi Potrzebami Edukacyjnymi w szkole (Gmina Michałowice) – ponad 600 tys. euro,

  • Edukacja włączająca szansą dla rozwoju osobistego uczniów (Gmina Wieliczka) – ponad 530 tys. euro,

  • Edukacja włączająca w placówkach oświatowych Gminy Zabierzów – ponad 500 tys. euro.


Grafika: Poziom kontraktacji projektów w ramach poszczególnych działań

Równie wysoki poziom realizacji dotyczy Działania 6.31 – Wsparcie kształcenia zawodowego (ZIT). Zakontraktowano tu 100% projektów o wartości 5 976 946 euro, w tym kluczowy projekt Centrum Kompetencji Zawodowych w Gminie Miejskiej Kraków o wartości ponad 5 mln euro. Inwestycja obejmuje m.in. zakup nowoczesnych symulatorów, sprzętu multimedialnego i cyfrowego oraz specjalistycznego wyposażenia do nauki zawodów.

Transport miejski: inwestycje widoczne w codziennym życiu

Największa część alokacji Strategii ZIT dotyczy transportu. W ramach Działania 3.1 – Transport miejski (ZIT) zakontraktowano już 83% projektów o łącznej wartości 45 677 691 euro.

Realizowane inwestycje obejmują m.in.:

  • Budowę przystanku SKA „Kraków Prądnik Czerwony” wraz z parkingiem Park & Ride – projekt o wartości ponad 21 mln euro, z dwoma peronami, parkingami na ponad 200 samochodów, miejscami dla osób z niepełnosprawnościami, ładowarkami do aut elektrycznych oraz strefami Kiss & Ride,

  • Budowę ciągów pieszo-rowerowych prowadzących do przystanków komunikacji zbiorowej – ponad 3 mln euro na 2 km nowej infrastruktury z oświetleniem LED i pełnym wyposażeniem,

  • Rozwój zrównoważonej mobilności w Niepołomicach – niemal 3 mln euro na węzły przesiadkowe i poprawę dostępności tzw. „ostatniej mili”. Na projekt składają się m.in. przebudowa przystanku Niepołomice Rynek (wizualizacja powyżej) i ul. Kopernika oraz budowa węzła przesiadkowego przy ul. Kusocińskiego.  

Aktualny, szczegółowy stan wdrażania projektów z zakresu mobilności w artykule: https://metropoliakrakowska.pl/aktualnosci-szczegoly/zit-2021-2027-jak-postepuja-projekty-zrownowazonej-mobilnosci_impz1J6FRbx0Qae0jWfd.

Ekologia i gospodarka odpadami: mniejsze projekty, duży efekt

W ramach Działania 2.25 – Rozwijanie systemu gospodarki odpadami (ZIT) zakontraktowano 42% projektów o wartości 1 617 501 euro. Jednym z nich jest projekt Uporządkowanie gospodarki o obiegu zamkniętym w Gminie Czernichów o wartości ponad 800 tys. euro. Obejmuje on budowę Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych oraz działania edukacyjne promujące gospodarkę obiegu zamkniętego.

#ZIT – strategia, która działa

Zintegrowane Inwestycje Terytorialne (ZIT) to narzędzie unijne umożliwiające 15 gminom Metropolii Krakowskiej wspólne planowanie i realizację projektów o znaczeniu ponadlokalnym. Dzięki temu inwestycje w transport, edukację czy środowisko są spójne, komplementarne i realnie odczuwalne przez mieszkańców.

Strategia ZIT to nie tylko dokument – to konkretne inwestycje o łącznej wartości dofinansowania przekraczającej 1,13 mld zł. To dowód, że współpraca samorządów i długofalowe planowanie przynoszą wymierne efekty.

Więcej o Strategii ZIT: metropoliakrakowska.pl/metropolia/strategia-zit-mk-na-lata-2021-2027.

Kategorie:

  • Inteligentne zarządzanie
  • Mobilność
  • Środowisko i przestrzeń
  • Współpraca
  • Edukacja